Chủ Nhật, 21 tháng 12, 2014

Hạ canxi máu: giúp chúng mình hận biết và cách nâng niu và khắc phục bệnh hữu hiệu

thuốc bổ canxi

Canxi đóng chức năng chính trong quá trình co cơ, dẫn truyền thần kinh, giải phóng các hormon và đông máu, điều hoà nhiều enzym khác nhau nên khi toàn bộ cơ thể bị thiếu vi chất này sẽ đưa đến một loạt các biểu hiện nguy hiểm như cơn tetani, loạn nhịp tim hoặc rối loạn dẫn truyền trong tim…


Canxi đóng chức năng chính trong quá trình co cơ, dẫn truyền thần kinh, giải phóng các hormon và đông máu, điều hoà nhiều enzym khác nhau nên khi cơ thể bị thiếu vi chất này sẽ gây ra một loạt các biểu hiện nguy hiểm như cơn tetani, loạn nhịp tim hoặc rối loạn dẫn truyền trong tim… Tuy nhiên, nếu có một vài kiến thức cơ bản để nhận biết dấu hiệu của hạ canxi máu lại có khả năng giúp người bệnh tránh được những hậu quả này.


Hạ canxi máu do đâu?
Hạ canxi máu là khi nồng độ canxi toàn phần trong máu dưới 8,8mg/dL (2,20mmol/l) trong điều kiện protein huyết thanh bình thường, hoặc canxi iôn hoá dưới 4,7mg/dL (1,17mmol/L). Có nhiều nguyên do gây ra hạ canxi máu nên, trong đó chủ yếu là:


Tham khảo thêm: thuoc bo sung canxi cho phu nu cho con bu


Tăng tạo xương trong khi bổ sung canxi không đủ (trẻ em đang thời kỳ phát triển nhanh, phái yếu đang có bầu và nuôi con bằng sữa mẹ), hội chứng kém hấp thu do rối loạn tiêu hoá làm dài thêm;


Suy và giả suy tuyến cận giáp trạng, là giảm bài tiết parathyroid hormon gây hạ canxi máu, tăng photpho máu và thường gây nên cơn tetani mạn tính.


Thiếu hụt vitamin D; bệnh lý thận: bệnh lý ống thận, suy thận;


Các nguyên do khác: thiếu hụt magiê, viêm tụy cấp, giảm albumin máu, tăng photpho máu.
Các thuốc gây hạ canxi máu như viên uống chống động kinh (phenobarbital, phenytoin), rifampicin, truyền máu nhiều, thuốc uống cản quang, dùng liều cao calcitonin.



canxi của mỹ


 
 Dấu hiệu Trousseau nhận biết hạ canxi máu.
Hạ canxi máu gây một số rối loạn nghiêm trọng nào?
Dấu hiệu hay gặp là hiện tượng co cứng cơ (chuột rút) ở vùng lưng và chân. Những trường hợp hạ canxi máu diễn biến từ từ, âm ỉ có cơ hội gây các dấu hiệu thần kinh nhẹ như trầm cảm, lú lẫn hay kích thích tâm thần. Phù gai thị và đục thể thủy tinh có thể hình thành khi bị hạ canxi máu kéo dài.

Tham khảo: thuoc bo mau


Nhu cầu canxi của cơ thể
Canxi trong các bộ phân cơ thể được duy trì ổn định phụ thuộc vào 3 yếu tố chính, đó là do thực phẩm, nước uống đưa vào, hấp thu canxi từ ruột và ngăn chặn qua thận. Nhu cầu hằng ngày một chế độ ăn đầy đủ phải đảm bảo bổ sung khoảng 1.000mg Ca qua đường ăn uống thì có khoảng 200mg canxi bị đẩy lùi qua đường mật và các dịch tiêu hoá khác. Mỗi ngày có khoảng 200 - 400mg canxi được hấp thu từ ruột vào máu và quá trình này phụ thuộc vào nồng độ vitamin D trong máu, phần còn lại đào thải qua phân. Cân bằng canxi được duy trì qua con đường làm mất qua thận, trung bình 200 mg/ngày. Gần 99% canxi trong các bộ phân cơ thể tập trung ở trong xương, chủ yếu dưới dạng tinh thể hydroxyapatite. Chỉ 1% canxi trong xương là tự do trao đổi với dịch ngoài tế bào, cho nên luôn sẵn sàng để điều chỉnh nồng độ canxi trong máu luôn ổn định. Nồng độ canxi toàn phần bình thường trong máu được duy trì dao động từ 8,8 đến 10,4mg /dL (2,20-2,60mmol/L), trong đó 40% được gắn với protein huyết tương, chủ yếu là albumin. 60% còn lại bao gồm canxi iôn hóa và phức hợp canxi với phosphate và citrate.


Cơn tetani xuất hiện do hạ canxi máu nặng nhưng cũng có giải pháp gặp trong trường hợp chỉ hạ canxi iôn hoá trong khi canxi toàn phần bình thường, ví dụ như trong hiện tượng kiềm hoá máu. Biểu hiện của cơn tetani là các triệu chứng cảm giác như dị cảm ở đầu chi, môi, lưỡi, bàn cổ chân, đau cơ lan toả, co cứng cơ vùng mặt, tay, chân. Ngoài cơn tetani tự phát, người ta còn dùng những nghiệm pháp để tìm các dấu hiệu đặc trưng của hạ canxi máu. Dấu hiệu Chvostek biểu hiện bằng sự co cơ mặt tự phát sau khi gõ nhẹ vào dây thần kinh mặt ở vị trí ngay trước ống tai. Dấu hiệu Trouseau biểu hiện bằng sự co rút các cơ vùng cổ tay, bàn tay tạo ra khi giảm lượng máu bồi bổ cho bàn tay, dấu hiệu này còn gặp trong hạ magiê, kiềm hoá máu, hạ kali máu và khoảng 6% người khoẻ mạnh không phát hiện có rối loạn điện giải. Loạn nhịp tim hoặc rối loạn dẫn truyền trong tim có giải pháp gặp ở một số trường hợp hạ canxi máu nặng. Một số triệu chứng khác có mẹo hay gặp như: da khô, dày, móng tay giòn, có khía, dễ gãy; tóc xơ, cứng. Nhiễm nấm Candida cũng rất hay gặp, nhất là trong các trường hợp suy tuyến cận giáp trạng.


Xem thêm: thuoc dau ca omega 3


Điều trị hạ canxi máu tùy nguyên do
Trong trường hợp hạ canxi máu cấp tính như cơn tetani thì nên điều trị bằng tiêm tĩnh mạch chậm dung dịch canxi gluconate hoặc canxi clorua 10%, các triệu chứng thường hết mau chóng sau tiêm nhưng tác dụng thường ngắn, chỉ làm dài thêm vài giờ. Do đó có khả năng tiêm nhắc lại hoặc truyền tĩnh mạch chậm (canxi gluconate 10% pha trong glucose 5%). Đặc biệt lưu ý ở bệnh nhân đang sử dụng thuốc uống trợ tim digoxin: truyền rất chậm và theo dõi điện tim không ngừng nghỉ. Khi cơn tetani phối hợp với hạ magiê máu, phải cung cấp đồng thời cả magiê với canxi. Trong trường hợp hạ canxi máu sau mổ cắt tuyến cận giáp thì chỉ cần bồi bổ canxi bằng đường uống (1g/ngày) là đủ. Với hạ canxi máu mạn tính, bồi bổ canxi bằng đường uống và đôi khi phối hợp với vitamin D. Có thể dùng canxi gluconat hoặc canxi carbonat, 1-2g canxi/ngày.


Phòng hạ canxi máu bằng cách nào?
Lựa chọn thức ăn giàu canxi như tôm, cua, cá, sữa, phomát… và làm tăng tập thể dục ngoài trời (tăng tổng hợp vitamin D làm tăng hấp thu canxi ở ruột)… là những giải pháp phòng bệnh hiệu nghiệm.

0 nhận xét:

Đăng nhận xét